by email: axarslan@

Κόντρα Ι: ΟΤΕ vs εναλλακτικών για διαφημιστική καμπάνια

Χρειάστηκαν να περάσουν αρκετά χρόνια προκειμένου να κάνει την εμφάνισή της μία κοινή ανακοίνωση εναλλακτικών παρόχων. Αυτό έγινε την περασμένη Πέμπτη, όταν οι Forthnet, hellas online και Tellas προχώρησαν στην έκδοση κοινής ανακοίνωσης λόγω της τελευταίας διαφημιστικής καμπάνιας του ΟΤΕ για την αξιοπιστία του δικτύου του, που θεωρούν ότι τους δυσφημίζει. Μία ανακοίνωση που μπορεί να μην είναι ιδιαίτερα επιθετική, αλλά είναι αρκετά δηκτική.
Συγκεκριμένα, η ανακοίνωση έχει ως εξής:
«Η διαφημιστική καμπάνια που υλοποιεί η εταιρεία ΟΤΕ, για το προϊόν ευρυζωνικού Internet που διαθέτει, με όχημα δήθεν το χιούμορ, δημιουργεί λάθος εντυπώσεις στους καταναλωτές και δυσφημεί τους παρόχους υπηρεσιών σταθερής τηλεφωνίας και ευρυζωνικών υπηρεσιών, μέσω της γλώσσας αλλά κυρίως των συμβολισμών που χρησιμοποιεί.
Χωρίς να προσφέρει οποιοδήποτε πραγματικό στοιχείο σχετικά με τον ισχυρισμό που προβάλλει, ότι το ευρυζωνικό Internet από τον ΟΤΕ είναι η μόνη αξιόπιστη πρόταση υπηρεσιών ADSL, η συγκεκριμένη επικοινωνία βασίζεται στην εικόνα ενός καταναλωτή που καταφεύγει σε ακροβατικά, προκειμένου να απολαύσει αμφίβολης αποτελεσματικότητας ευρυζωνικές υπηρεσίες.
Αυτή η τακτική του ΟΤΕ ξεφεύγει από κάθε όριο θεμιτού ανταγωνισμού βασιζόμενου σε εμπορικά ή και τεχνολογικά κριτήρια και μοναδικό στόχο έχει την αύξηση του βραχυπρόθεσμου εμπορικού οφέλους του οργανισμού, όχι μέσω της παροχής στοιχείων, αλλά μέσω της απροκάλυπτης απαξίωσης στη συνείδηση του καταναλωτή των λοιπών παρόχων σταθερής τηλεφωνίας & ευρυζωνικών υπηρεσιών.
Με αυτή του την ενέργεια ο ΟΤΕ μηδενίζει ενσυνείδητα τη συμβολή και συμμετοχή των παρόχων στην εθνική προσπάθεια για την ανάπτυξη της ευρυζωνικότητας στην Ελλάδα, ενώ υποτιμά και τους πάνω από 700.000 καταναλωτές που έχουν επιλέξει να καλύπτουν τις τηλεπικοινωνιακές τους ανάγκες, χωρίς να πληρώνουν μηναίο πάγιο στον οργανισμό.
Οι Forthnet, hellas online & Tellas απασχολούν συνολικά 2.000 άτομα και έχουν υλοποιήσει ως σήμερα επενδύσεις ανάπτυξης ευρυζωνικών υποδομών που ξεπερνούν τα 600 εκατ. ευρώ, για να δημιουργήσουν σύγχρονα τηλεπικοινωνιακά δίκτυα παροχής ευρυζωνικών υπηρεσιών. Χάρη στις επενδύσεις αυτές, προχώρησε η ουσιαστική απελευθέρωση του κλάδου των τηλεπικοινωνιών και ενισχύθηκε ο ανταγωνισμός προς όφελος των χρηστών. Είναι ενδεικτικό ότι συνολικά ο δείκτης τιμών καταναλωτή στη σταθερή τηλεφωνία για τη διετία 2007-2008 μειώθηκε κατά 7,2%, ενώ η μείωση του μέσου κόστους ευρυζωνικής πρόσβασης ξεπέρασε το 52% την ίδια περίοδο.
Αξίζει να σημειωθεί επίσης ότι οι Forthnet, hellas online & Tellas έχουν αναλάβει την υλοποίηση του 85% του μεγαλύτερου έργου ευρυζωνικής κάλυψης της ελληνικής περιφέρειας στο πλαίσιο του μέτρου 4.2 του επιχειρησιακού προγράμματος «Κοινωνία της Πληροφορίας», με στόχο την άμβλυνση του ψηφιακού χάσματος μεταξύ κέντρου και περιφέρειας.
Πρακτικά, η επιτάχυνση του ευρυζωνικού βηματισμού της χώρας πραγματοποιήθηκε με την εισαγωγή της αποδεσμοποίησης του τοπικού βρόχου (LLU) στο τέλος του 2006, οδηγώντας τη χώρα μας μέσα σε δύο μόλις χρόνια από τις 488.000 (12/2006) στις 1.500.000 (12/2008) ευρυζωνικές συνδέσεις, εκ των οποίων το 36% παρέχονται αποκλειστικά από τα ιδιόκτητα τηλεπικοινωνιακά δίκτυα των παρόχων.
Παράλληλα, το διάστημα αυτό παρατηρήθηκε έκρηξη νέων υπηρεσιών η οποία συνεχίζεται και σήμερα, αλλά και μεγάλη πρόοδος στο θέμα των ταχυτήτων ευρυζωνικού Internet. Σήμερα το 93% των καταναλωτών που έχουν επιλέξει ευρυζωνικές συνδέσεις αποκλειστικά μέσω των δικτύων των παρόχων, απολαμβάνουν ταχύτητες πάνω από 10Mbps, οδηγώντας έτσι και τη μέση ταχύτητα πρόσβασης στη χώρα σε τριπλασιασμό τη διετία 2007-2008 (από 982 kbps σε 2.850 kbps).
Όλα τα παραπάνω καθιστούν αδιαμφισβήτητο το γεγονός ότι η απελευθέρωση της αγοράς συνέβαλε τόσο στην αύξηση των επιλογών όσο και στη μείωση του κόστους των τηλεπικοινωνιών προς όφελος του καταναλωτή.
Είναι λυπηρό το γεγονός ότι ο ΟΤΕ επιλέγει ως στρατηγική προώθησης των προϊόντων του τη δυσφήμηση και την απαξίωση ενός ολόκληρου κλάδου. Η στρατηγική αυτή στρέφεται τελικά ενάντια στην ευρυζωνικότητα, αφού ευνοεί μυωπικά τη διατήρηση μιας μικρής, μονοπωλιακής, ελεγχόμενης αγοράς και όχι μιας ευρείας, δυναμικής και ανταγωνιστικής αγοράς που θέτει στο επίκεντρο το όφελος του καταναλωτή. Θα αναμέναμε από τον δεσπόζοντα οργανισμό της χώρας να αντιμετωπίζει με μεγαλύτερη υπευθυνότητα την υπόθεση της ευρυζωνικότητας, προβάλλοντας τα πλεονεκτήματά της και όχι να αναπτύσσει φοβικά τεχνολογικά σύνδρομα.
Με γνώμονα όλα τα παραπάνω και με το ρυθμό αύξησης των ευρυζωνικών συνδέσεων μέσω αδεσμοποίητης πρόσβασης στον τοπικό βρόχο να είναι πλέον κυρίαρχος στην αγορά, oι Forthnet, hellas online & Tellas συνεχίζουν τις αναπτυξιακές επενδύσεις τους με στόχο να προσφέρουν ανταγωνιστικές υπηρεσίες σταθερής τηλεφωνίας και Internet σε κάθε γωνιά της χώρας μας, προς όφελος του υγιούς ανταγωνισμού και του Έλληνα καταναλωτή».
Όπως ήταν προφανές, η ανακοίνωση αυτή δεν μπορούσε να περάσει αναπάντητη από τον ΟΤΕ, ο οποίος την επόμενη ημέρα προχώρησε στην έκδοση της δικής του ανακοίνωσης, όπου αναφέρεται ότι:
«Σε συνέχεια της χθεσινής κοινής ανακοίνωσης τριών εναλλακτικών παρόχων σχετικά με διαφημιστική καμπάνια του ΟΤΕ, που προβάλλεται αυτές τις ημέρες για το conn-x, το νούμερο 1 ADSL στην Ελλάδα, και με στόχο την πλήρη ενημέρωση των καταναλωτών, ο ΟΤΕ ενημερώνει ότι το Συμβούλιο Ελέγχου Επικοινωνίας έχει ήδη αποφανθεί από τις 5/12/2008 (Α/3848) για το δημιουργικό της συγκεκριμένης διαφήμισης. Συγκεκριμένα, η απόφαση του ΣΕΕ αναφέρει χαρακτηριστικά ότι ομόφωνα έκρινε για τη διαφημιστική επικοινωνία: «στα πλαίσια της δημιουργικής ελευθερίας και του χιούμορ κινείται εντός των ορίων της δεοντολογίας και δε συνιστά απαξίωση των ανταγωνιστικών προϊόντων ή εταιρειών». Η απόφαση αυτή του ΣΕΕ παραμένει σε ισχύ, όπως αποδεικνύεται και από νέα απόφαση του ΣΕΕ στις 6/3/2009 (Α/3931) όταν και πάλι οι τρεις εταιρείες είχαν προσφύγει εναντίον του ΟΤΕ για το ίδιο θέμα. Τότε το ΣΕΕ ανέφερε χαρακτηριστικά ότι: «έχουν ήδη κριθεί με την Α/3848/5.12.2008 Απόφαση της Πρωτοβάθμιας Επιτροπής όσον αφορά το δημιουργικό μέρος». Το Συμβούλιο Ελέγχου Επικοινωνίας είναι το όργανο αυτοδέσμευσης και τήρησης της δεοντολογίας στη διαφήμιση, στο οποίο συμμετέχουν εκπρόσωποι διαφημιστικών εταιρειών, διαφημιζομένων και ΜΜΕ».

Κόντρα ΙΙ: ΟΤΕ vs EETT

Όσον αφορά την κόντρα μεταξύ του ΟΤΕ και της Εθνικής Επιτροπής Τηλεπικοινωνιακών και Ταχυδρομείων απ’ ό,τι φαίνεται θα μας απασχολεί για αρκετό καιρό ακόμη. Έστω και με καθυστέρηση μιας εβδομάδας, ο ΟΤΕ απάντησε στις δηλώσεις του Νικήτα Αλεξανδρίδη με μία εξαιρετικά σκληρή ανακοίνωση όπου αναφέρονται τα εξής εν είδει απάντησης στις δηλώσεις του κ. Αλεξανδρίδη.
«Ο ΟΤΕ θα ήθελε να απαντήσει τα εξής:
• Ο Πρόεδρος της ΕΕΤΤ, καθώς και μέλη της Διοικούσας Επιτροπής της ΕΕΤΤ, γνωρίζουν ότι η πρόθεση του ΟΤΕ, έτσι όπως εκφράζεται και μέσα από τα επιχειρησιακά του σχέδια είναι να προχωρήσει στην ανάπτυξη δικτύου οπτικών ινών, όχι γιατί το επιθυμεί ο ρυθμιστής, η κυβέρνηση ή κάποιος άλλος φορέας, αλλά γιατί αυτό επιβάλλει το συμφέρον του. Γνωρίζουμε ότι η πορεία προς τα σταθερά δίκτυα οπτικών ινών μεγάλων ταχυτήτων είναι μονόδρομος. Τα επιχειρησιακά σχέδια του ΟΤΕ για σταθερά δίκτυα της επόμενης γενιάς θα απαιτήσουν επενδύσεις εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ και λεπτομερή σχεδιασμό. Για να πάρει αποφάσεις σε θέματα τόσο μεγάλης σημασίας και κινδύνων ο ΟΤΕ είναι υποχρεωμένος να περιμένει τη συγκεκριμενοποίηση των εξαγγελιών της Κυβέρνησης σχετικά με τις ρυθμιστικές, κοστολογικές και άλλες παραμέτρους του προγράμματος.
• Ο ΟΤΕ γνωρίζει ότι οι ρυθμιστικές αρχές λειτουργούν μέσα σε ένα νομικό πλαίσιο, το οποίο εκφράζει τη βούληση της Ευρωπαϊκής Ένωσης για ενιαία και ανταγωνιστική αγορά στις τηλεπικοινωνίες. Αυτό σημαίνει ότι -και να επιθυμούσε να απαλλαγεί από τις ρυθμιστικές αρχές- οποιοδήποτε αίτημα προς αυτή την κατεύθυνση θα ήταν όχι μόνο επιπόλαιο, αλλά και επιζήμιο για τα συμφέροντά του.
• Η ευθύνη για την πολιτική που ακολουθεί ο ΟΤΕ στο θέμα του δικτύου των οπτικών ινών, που έχει εξαγγείλει η κυβέρνηση, αφορά αποκλειστικά τον ίδιο. Είναι εντελώς αβάσιμο, άκριτο και επικίνδυνο να αποδίδεται στην Deutsche Telekom πρόθεση εκβιασμού της κυβέρνησης της χώρας μας.
• Σε πλείστες όσες περιπτώσεις, οι τιμές λιανικής του ΟΤΕ, που ορίζει η ΕΕΤΤ, είναι κατά 40%-50% υψηλότερες σε σχέση με τις χονδρικές τιμές των υπηρεσιών του προς τους ανταγωνιστές του, που πάλι ορίζει η ΕΕΤΤ. Έτσι η ΕΕΤΤ εξασφαλίζει στους ανταγωνιστές του ΟΤΕ ένα πολύ υψηλό περιθώριο κέρδους στα προϊόντα που προωθούν στην αγορά. Αν η πολιτική της ΕΕΤΤ αποσκοπεί να διατηρήσει στην αγορά παρόχους, οι οποίοι δεν μπορούν να επιβιώσουν έστω και με τα πολύ υψηλά αυτά περιθώρια, τότε είναι ηλίου φαεινότερο ποιος εξυπηρετεί καλύτερα τα συμφέροντα των καταναλωτών.
• Ο ΟΤΕ προσφεύγει στα δικαστήρια για τα πρόστιμα που του επιβάλλονται από την ΕΕΤΤ κάνοντας χρήση του δικαιώματος που έχει κάθε πολίτης αυτής της χώρας. Θεωρεί ότι τα πρόστιμα είναι άδικα, στηρίζονται σε αδιαφανείς αποφάσεις, εξυπηρετούν συγκεκριμένα συμφέροντα, ίσως χωρίς αυτή να είναι η πρόθεση της ΕΕΤΤ, και είναι τελείως ασύμμετρα με τα αποδιδόμενα παραπτώματα. Ο Ρυθμιστής δε θα έπρεπε να στρέφεται κατά της λειτουργίας των δικαστηρίων αλλά να φροντίζει για τη σωστή τεκμηρίωση των αποφάσεών του. Το σύνολο των προστίμων που επέβαλε η ΕΕΤΤ στον ΟΤΕ την περίοδο 2006-2008 ήταν €60 εκατ. περίπου, ποσό υψηλότερο από το σύνολο των προστίμων όλων των Ευρωπαϊκών Ρυθμιστών, πλην της Πολωνίας, για το ίδιο διάστημα. Ήδη από τις αρχές του 2009 η ΕΕΤΤ έχει επιβάλει στον ΟΤΕ νέα πρόστιμα περίπου 10 εκατ. ευρώ. Δεν είναι ακριβές ότι τα πρόστιμα δεν πονάνε τον ΟΤΕ, γιατί ασχέτως της τελικής έκβασης των προσφυγών του είναι υποχρεωμένος να προβαίνει σε προβλέψεις, ελαττώνοντας ανάλογα τα αποτελέσματά του.
• Σχετικά με το θέμα του ανταγωνισμού που επικαλείται ο ρυθμιστής σαν λόγο για το λειτουργικό διαχωρισμό, απέναντι στις αόριστες και αβάσιμες κατηγορίες που εκτοξεύτηκαν, παραθέτουμε τα εξής στοιχεία:

• Παράδοση χώρων φυσικής συνεγκατάστασης:
Την περίοδο 2006 – 2008 παραδόθηκαν 152 κέντρα που δίνουν πρόσβαση στους ανταγωνιστές του ΟΤΕ στη μεγάλη πλειοψηφία της συνδρομητικής βάσης του. Ως τον Ιούνιο του 2009 το σύνολο θα είναι 168.
• Internet – Αδεσμοποίητος Βρόχος:
Οι λειτουργούσες συνδέσεις internet από περίπου μηδέν το 2004 είναι σήμερα 1.740.000, ποσοστό σχεδόν 15% του πληθυσμού. Η Ελλάδα έχει ένα από τα υψηλότερα ποσοστά αύξησης στον κόσμο χάρη αποκλειστικά στις προσπάθειες του ΟΤΕ. Το μερίδιο του ΟΤΕ στην αγορά αυτή από περίπου 100% έχει πέσει σχεδόν στο 50% και συνεχίζει να μειώνεται. Οι γραμμές των ανταγωνιστών του Αδεσμοποίητου Βρόχου (LLU) ξεπερνούν τις 730.000, για τις οποίες ο ΟΤΕ είναι υποχρεωμένος από την ΕΕΤΤ να χρεώνει σήμερα €8,70 μηνιαίως -τιμή την οποία επιδιώκει να μειώσει περαιτέρω σε €8,27- έναντι μέσου όρου Ε.Ε. €9,19 και πραγματικού τεκμηριωμένου κόστους ΟΤΕ €9,13.
• Μερίδιο στη Φωνή:

Tο μερίδιο του ΟΤΕ έχει πέσει στο 76%, που είναι κοντά στο επίπεδο άλλων ευρωπαϊκών χωρών, όπου όμως η αγορά ελευθερώθηκε πολύ νωρίτερα.

• Τέλος, η είσοδος των εταιρειών κινητής και σταθερής τηλεφωνίας και το mobile internet αλλάζουν ριζικά τα δεδομένα του ανταγωνισμού. Τον ΟΤΕ ανταγωνίζεται τώρα η Vodafone, η μεγαλύτερη τηλεπικοινωνιακή εταιρεία στην Ευρώπη και η Wind, θυγατρική της Orascom, επίσης εταιρεία πολύ μεγαλύτερη από τον ΟΤΕ.
• Αντίθετα απ’ ό,τι ισχυρίζεται η ΕΕΤΤ, στην Ελλάδα υπάρχει σκληρός ανταγωνισμός, όπως αποδεικνύεται από την πτώση των τιμών τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών, που αγγίζει το 25-30% τα τελευταία δύο χρόνια και θα μπορούσε να είναι ακόμη μεγαλύτερη αν είχε ο ΟΤΕ αφεθεί να ανταγωνιστεί με ίσους όρους.

Η χρησιμοποίηση αορίστων κατηγοριών, παραποίηση και επιλεκτική προβολή δυσμενών στοιχείων και επιθετικά και απαξιωτικά σχόλια του ρυθμιστή εναντίον μιας ρυθμιζόμενης εταιρείας, δημιουργούν ερωτηματικά για την αντικειμενικότητα και αμεροληψία του. Η εταιρεία μας έχει αναθέσει στους νομικούς της συμβούλους να εξετάσουν αν, με βάση τα λεγόμενα του κ. Προέδρου της ΕΕΤΤ, όπως τουλάχιστον αυτά αποτυπώνονται στον Τύπο, εξακολουθούν να συντρέχουν στο πρόσωπό του οι προϋποθέσεις που θέτει ο νόμος για τη συμμετοχή του στη διαδικασία λήψεως αποφάσεων των οργάνων της αρχής».
Από την πλευρά της η ΕΕΤΤ δεν εξέδωσε κάποια επίσημη ανακοίνωση, πηγές, όμως, της Επιτροπής ανέφεραν ότι «με την ανακοίνωση του ΟΤΕ επιχειρείται η ουσιαστική φίμωση του προέδρου της Εθνικής Ρυθμιστικής Αρχής, με το πρόσχημα της δήθεν «μεροληπτικής» στάσης του έναντι του δεσπόζοντα φορέα στην ελληνική τηλεπικοινωνιακή αγορά. Πρόκειται για συνέχεια προηγούμενων σχολίων του ΟΤΕ περί «μεθοδευμένου σχεδίου εξόντωσης του ΟΤΕ» από την ΕΕΤΤ (Δελτίο Τύπου 6/10/2008)».
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, «τα νέα στοιχεία του ΟΤΕ είναι, επί το πλείστον, αβάσιμα». Συγκεκριμένα, υποστηρίζεται ότι στις τιμές λιανικής – χονδρικής τα περιθώρια διαφέρουν ανάλογα με την εκάστοτε υπηρεσία, και είναι κατά κανόνα πολύ χαμηλότερα από τα αναφερόμενα και πολύ κοντά στα κάτω όρια των διεθνώς αποδεκτών περιθωρίων. Όσον αφορά τα πρόστιμα, τονίζεται ότι μόνο το πρόστιμο που επιβλήθηκε στην ισπανική Telefonica από την επιτροπή ανταγωνισμού της ΕΕ, το καλοκαίρι του 2007, ανήλθε στα 151,9 εκατ. ευρώ και ότι για ανάλογη παράβαση του ΟΤΕ (συμπίεση περιθωρίου τιμών) η ΕΕΤΤ επέβαλε πρόστιμο 20 εκατ. ευρώ.
Τέλος, αναφορικά με τις οπτικές ίνες, οι εν λόγω πηγές σημείωναν ότι ο ΟΤΕ δεν είχε δημοσιοποιήσει κανένα σχέδιο για την ουσιαστική προώθηση των δικτύων επόμενης γενιάς. «Αντιθέτως, διεμήνυε ανοιχτά ότι δεν έχει καμία σχετική πρόβλεψη για την επόμενη διετία».